Sinhala: HORDI Crop – Luffa

HORDI - LOGO

වැටකොළු

Luffa acutangula

වැටකොළු යනු කුකර්බිටේසී පවුලට අයත් ඉතා ජනප්‍රිය බෝගයකි. පහතරට තෙත්, වියළි හා අතරමැදි කලාපවල ද මැදරට තෙත් හා අතරමැදි කළාපයන්හි ද ආර්ථික බෝගයක් වශයෙන් වගා කෙරේ.

නිකුත් කරන ලද ප්‍රභේද

දේශගුණික අවශ්‍යතා / වගාවට සුදුසු ප්‍රදේශ

උෂ්ණ දේශගුණික තත්ත්ව ප්‍රිය කරන බෝගයකි. මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 500 ක් පමණ උස් වූ ප්‍රදේශ දක්වා සාර්ථකව වගා කල හැක.

තෙත් කලාපය – අවුරුද්ද පුරා වගා කළ හැකිය

වියළි කලාපය – ප්‍රධාන වශයෙන් මහා කන්නයේ වගා කරයි.  යාල කන්නයේ වාරිමාර්ග යටතේ සාර්ථකව වගා කළ හැකිය

පස

ඉතා හොඳින් ජලය බැස යන කාබනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු වැලි ලෝම් පසක් වගාවට වඩා සුදුසුය. පසෙහි පී.එච්. අගය 5.5 – 7.5 පමණ වීම යෝග්‍ය වේ.

බීජ අවශ්‍යතාවය

හෙක්ටයාරයකට කිලෝග්‍රෑම් 3

බිම් සැකසීම

සෙන්ටිමීටර් 30 ක් පමණ ගැඹුරට බිම පෙරළා කැට පොඩි කර ගන්න. වළවල් නියමිත පරතරයට සකසා ගන්න. වගාව තුළ අනවශ්‍ය පරිදි ජලය රඳා සිටීම වළකාගැනීම සඳහා ගැඹුරු කානු කිහිපයක්ද සකස් කර ගන්න.

බීජ සිටුවීම

බීජ පැය 24 ක් පමණ ජලයෙන් පොඟවන්න. එක් වලක එකිනෙකට තරමක් දුරින් බීජ 3 – 4 පමණ සිටුවන්න. ඉන්පසු සිටවූ බීජවලට හොඳින් ජලය සපයන්න.

පරතරය

පේලි අතර සහ පේලි තුල පැළ අතර පරතරය මීටර් 1.5 කි. (මීටර් 1.5 x මීටර් 1.5)

පැළ තුනී කිරීම

බීජ පැළවී සති 02 ක් පමණ ගත වූ පසුව එක ස්ථානයක නිරෝගී පැළ 02 ක් පමණක් ඉතිරි කර සෙසු පැළ ගලවා දමන්න. මීටර් දෙකක් පමණ උස පන්දලමකට වැල් යොමු කර නඩත්තු කරන්න. පන්දලම දක්වා වැලෙහි ප්‍රධාන කඳෙන් හට ගන්නා අංකුර ඉවත් කරන්න.

පොහොර

හොඳින් දිරූ කාබනික පොහොර හෙක්ටයාරයට ටොන් 10 ක් පමණ යොදන්න. මෙයට අමතරව පහත සඳහන් අන්දමට රසායනික පොහොරද යොදන්න. මූලික පොහොර බීජ සිටුවීමට දින 2 – 3 කට පෙර යොදන්න.

යෙදිය යුතු කාලය

යුරියා

කි.ග්‍රෑම්./ හෙක්

ත්‍රිත්ව සුපර් පොස්පේට් කි.ග්‍රෑම්./ හෙක්

මියුරියේට් ඔෆ් පොටෑෂ් කි.ග්‍රෑම්./ හෙක්

මුලික පොහොර

75

195

60

මතු පිට පොහොර (පල මතු වී සති 04 කට පසු)

75

60

මතු පිට පොහොර (පල මතු වී සති 08 කට පසු)

75

60

ජල සම්පාදනය

බීජ පැලවෙන තෙක් දවසට දෙවරක් දිනපතා ජලසම්පාදනය කරන්න. ඉන්පසුව පසෙහි තෙතමනය අනුව ජල සම්පාදනය සැලසුම් කරන්න.

වල් පැළෑටි පාලනය

වැටකොළු වලට ඇත්තේ නොගැඹුරු මූල පද්ධතියකි. එනිසා වල් පැළෑටි පාලනය කිරීමේදී මුල්වලට හානි නොවන පරිදි කටයුතු කිරීමට වගබලා ගන්න.

අස්වැන්න සැකසීම

අස්වනු නෙළීමට පෙර දින සවස හොඳින් භෝගයට ජලය යොදන්න. මල් පිපී දින 14 කින් පමණ අස්වැන්න ලබාගත හැක. කරලට හානි නොවන පරිදි නටුව සමඟම අස්වැන්න නෙළන්න. භෝගයේ වයස දින 60-70 දී පළමු අස්වැන්න ලබා ගත හැකිය. ඉන්පසු දින 4 පමණ වරක් බැගින් මාස 1 1/2-2 පමණ කාලයක් තුලදී අස්වනු වාර 10-15 පමණ නෙළාගැනීමට පිළිවන.

අස්වැන්න

නෙළාගත් කරල් මතට තද හිරු රැස් වැටීමෙන් වළකාගන්න. කරල්වලට හානි නොවන සේ හොඳින් වාතාශ්‍රය ලැබෙන පරිදි කූඩවල අසුරන්න.

වැල් පුහුණු කිරීම

වැටකොළු වගාවකින් සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීම සඳහා මීටර් 2 පමණ උස පන්දලමකට වැල් යොමුකළ යුතුයි. මේ සඳහා මීටර් 3 පමණ පරතරයට ශක්තිමත් කණු සිටුවා සිරස් අතට හෝ තිරස් අතට ලණුවලින් හෝ කම්බිවලින් පන්දලම සකසාගත හැකිය. පන්දලම දක්වා වැලෙහි ප්‍රධාන කඳෙන් හට ගන්නා අංකුර ඉවත් කර පන්දලමට යෑම වලක්වන්න.

පළිබෝධ කළමනාකරණය

රෝග කළමනාකරණය

මෙහි විස්තරය සැකසෙමින් පවතී…
එතෙක් රෝග පාලනය පිලිබඳ ඉංග්‍රීසි බසින් ඇති වෙබ් පිටුව වෙත පහත සබැදිය මගින් යොමු වන්න

  • Fungal diseases

Causal organism: Podosphaera xanthii

Symptoms:

  • First appears as pale yellow spots on older leaves
  • These spots enlarge as the white, fluffy mycelium grows over leaves surfaces
  • Severely attacked leaves become brown and shrivelled and defoliation may occur

Management:

  • Use recommended fungicides at initial stage of disease development (Refer: Pesticide recommendation DOA, 2019)
  • Distraction of infected plant debris after harvest

 Causal organism: Pseudoperonospora cubensis 

Symptoms:

  • Angular yellow spots that are limited by the leaf veins on the upper surface of the leaves.
  • Leaves become chlorotic and finally necrotic and host plant cells die

Management:

  • Use recommended fungicides at initial stage of disease development (Refer: Pesticide recommendation DOA, 2019)
  • Distraction of infected plant debris after harvest

Causal organisms:  Sclerotium spp., Fusarium spp.

Symptoms:

  • Initially the plants show temporary wilting symptoms
  • The leaves yellowing, loose turgidity and show drooping
  • Eventually, the plant dies.
  • Vascular bundles in the collar region become yellow or brown.

Management:

  • Destroy infected plants with soil
  • Improved drainage
  • Use recommended fungicides at initial stage of disease development (Refer: Pesticide recommendation DOA, 2019)

Causal organisms: Didymella bryoniae

Symptoms:

  • Lesions on leaves and fruit usually begin as spreading water-soaked areas
  • The former these may have a chlorotic halo, become light brown and irregular in outline
  • Dark cracked sunken lesions on fruit
  • Plant collapse where sunken, girdling cankers
  • Spots on stems often elongate into streaks and gummy exudates may occur from cracks
  • Dark brown to black fruiting bodies (pycnidia) can be seen on fruit, stem, or leaf

Management:

  • Crop debris should be ploughed deeply immediately after harvest to reduce fungus survival
  • Use recommended fungicides at initial stage of disease development (Refer: Pesticide recommendation DOA, 2019)
  • Bacterial diseases

Causal organism: Ralstonia solanacearum

Symptoms:

  • Sudden drooping of leaves
  • Whole plant finally wilts
  • Leaves become brown, dry
  • Vascular discoloration (Brown)
  • Permanent wilting

Spreading of pathogen by;

  • Infected soil,  water, plant debris, Nematodes and insects ,pruning, Weeds as host plants

Disease Diagnosis: slimy viscous Bacterial ooze comes out from cut end of affected parts when immersing in clear water. 

Management:

  • Destroy infected plants with soil
  • Crop rotation with non- susceptible crops (okra , maize)
  • Mixed cropping with cruciferae crops
  • Avoid movement of equipment from infected fields to non- infected fields
  • Viral diseases

Transmitted by white fly (Bemicia tabaci)

Symptoms:

  • upward curling, shortening, and distortion of leaves
  • Plant stunted and fruits deformed.
Transmitted by aphids Symptoms:
  • Mosaic and mottling of leaves
  • leaf distortion
  • Malformation of fruits and reduction in fruit size
  • In severe infections, oily patches on the fruit surface

Transmission: Seed borne, through sap

Symptoms:

  • Green mottle, leaf deformation
  • Green spot on fruits, turn bright yellow and decaying fruit
  • fruit malformation.

Symptoms:

  • Stunting, yellowing, necrosis (occasionally), mosaic, leaf deformations (blisters, shoe stringing)
  • Fruit discolorations and deformations
  • Pytoplasma Disease
Disease symptoms Smaller, thickened and yellowish green leaves Shortened internodes and stunting of  plants Witch’s broom symptom Greening of flowers Disease Transmission Through leaf hoppers Through infected seeds Disease control Remove infected plants Control vectors (leaf hoppers) using a recommended insecticide