පුරුක් පණුවා(Stem borer)

පුරුක් පණු විශේෂ හා විද්‍යාත්මක නම්

ඉරි සහිත පුරුක් පණුවා - Striped stem borer
කයිලෝ සුප්‍රසාලිස් Chilo suppressalis (Walker)
Lepidoptera:Pyralidae

කළු හිස සහිත පුරුක් පණුවා - Dark-headed stem borer
ක.පොලිත්‍රයිසිස (polychrysus)(Meyrick)

දකුණු ඇමරිකානු සුදු පුරුක් පණුවා - South American White stem borer
රූපෙලා ඇල්බිනෙල්ලා - Rupela albinella(Cramer)

කහ පුරුක් පණුවා - Yellow Stem borer
සර්පොෆැගා ඉන්සටුලාස් - Scirpophaga incertulas (Walker)
Lepidoptera:Pyralidae

සුදු පුරුක් පණුවා - White stem borer
ස. ඉනෝ්ටාටා - innotata (Walker)

රෝස පුරුක් පණුවා - Pink stem borer
සෙසමියා ඉන්ෆෙරන්ස් - Sesamia inferens (Walker)
Lepidoptera:Noctuidae

පැතිරීම
ඉහත දක්වා ඇති දකුණු ඇමරිකානු සුදු පුරුක් පණුවා හැර අනෙකුත් සියළුම පුරුක් පණුවන් ආසියාතික රටවල වී වගාවට හානි පමුනුවන ප්‍රධාන පළිබෝධකයින් අතරට වැටේ. මොවුන් අතරින් ශ්‍රී ලංකාවේ බහුලව දක්නට ලැඛෙනුයේ කහ පුරුක් පණුවන්ය.
හානිය
පුරුක් පණුවන් ගොයම් ගසේ කඳ තුළ පෝෂණය වේ. මේ නිසා සනාල පද්ධතිය විනාශ වී හානි වූ රිකිලි මැරී යයි.කරල් හටගැනීමට පෙර සිදුවන පුරුක් පණු හානියේ ප්‍රතිඵලය වනුයේ රිකිලිවල වැඩෙන අංකුරය සහ අභ්‍යන්තර පත්‍ර වියළි යාමයි. මේවා ,මළ හදවත්, (deadhearts) ලෙස හැඳින්වේ. මූලික වර්ධක අවධියේදී ගොයම් පැළ පුරුක් පණු හානියට ගොදුරු වූ විට අමතර රිකිලි සෑදේ. මෙය හානියට හිලව් වීමක් වශයෙන් සැලකිය හැකිය.මළ හදවත් ඇතැම් විට ක්‍රෙසෙක් රෝගය හෝ මීයන්ගේ හානිය හෝ ලෙසට වරදවා තේරුම් ගත හැකිය. එහෙත් මෙම හානියට පාත්‍ර වූ රිකිලිවල පත්‍රවලින් අල්ලා ඇදීමේදී පහසූවෙන් ගැලවේ. මෙසේ ඉවතට ඇදී එන පත්‍රවල පාදයේ කීටයා හෝ කීටයාගේ අපද්‍රව්‍ය හෝ දැක ගතහැකි වේ.පීදෙන අවස්ථාවේ දී පුරුක් පණුවාගෙන් සිදුවන හානියබහුලවන අතර එය බොල් වූ ශුකිකා සහිත සුදු කරල් White heads වශයෙන් දැකගත හැකිය.
මෙහිදී සම්පූර්ණ කරල බොල් වී වියළි යයි. මීයන්ගේ හානිය, නියඟය නිසා සිදුවන හානිය ද මීට සමාන වේ. ගොයම් කරල වර්ධනය වන අවස්ථාවේ දී පුරුක් පණු හානිය හේතු කොට ගෙන කඳ සම්පූර්ණයෙන් විනාශ නොවූවහොත්, හානි වු පත්‍රකොපු වලටත්, කඳේ පහළ කොටසේ සමහර ස්ථානවලටත් සීමා විය හැකිය. මෙවැනි අවස්ථාවල දී කරලේ පහළ කොටසේ ශුකිකාවලින් කොටසක් පමණක් බොල්වේ. පුරුක් පණුවන් කඳ තුල කොටස් කපා දමා ඇති බවට ලකුණු තිබීම, කඳ තුළ කීට අපද්‍රව්‍ය දක්නට ලැබීම, පත්‍රවල වර්ණය වෙනස්වීම හා පුරුක් පණු සලබයන් පිට වූ සිදුරු කෙඳහි සහ පත්‍ර කොපුවල දක්නට ලැබීම ශාකය තුළ පුරුක් පණුවන් සිටින බව හඳුනා ගත හැකි ලක‍ෂණ වේ.
පාලනය
ශ්‍රී ලංකාවේ වගා කෙරෙන නව දියුණු කළ වී ප්‍රභේදවලට පුරුක් පණුවන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් ඇත්තේ මඳ වශයෙනි. එහෙයින් පුරුක් පණු හානි වළක්වා ගැනීම සඳහා අවස්ථානුචිතව කෘමි නාශක භාවිතා කිරීමට සිදුවේ. පුරුක් පණු සලබයන්ගේ ගහණ මට්ටම් අධික වන අවස්ථාවල දී දියර කෘමිනාශක යෙදීමෙන් සලබයන් හා බිත්තර කැදලි වලින් පිටවන කීටයන් පහසුවෙන් පාලනය කළහැකිවේ. කඳ තුළ සිටින කීටයන් මර්ධනය කිරීම සඳහා සංස්ථානික කෘමි නාශක භාවිතා කිරීමට සිදුවේ.පුරුක් පණු සලබයන්ගේ වර්ධනය අඩුකල හැකි වගා ක්‍රම රාශියක් ඇත.මේවා අතරින් වැදගත් වනුයේ කන්නයට අනුව වගා කිරීම, ගොයමේ දක්නට ලැඛෙන පුරුක් පණු කැදලි අතින් විනාශ කර දැමීම හා අස්වැන්න නෙලීමෙන් පසු ක‍්‍ෙෂ්ත්‍රයේ සිටින පුරුක් පණුවන්ගේ ගහන ගනත්වය අඩුකර ගැනීම.

රූපය 01

රූපය 02

රූපය 03