ලාවුළු (Yellow sapotae)




Order    : Ebenales

Family   : Sapotaceae

Genus   : Pouteria Aublet.

Species : Ponteria campechiana (Kunth) Baehni


නිර්දේශිත ප්‍රභේද

ලාවුළු පුෂ්ප


ලාවුළු ඵල

  • ලාවුළු ඵල රවුම්, ඕවලාකාර, දිගැටි ලෙස විවිධාකාර හැඩැති වේ.
  • නොපැසුණු ඵල ලා කොළ පැහැතිය. ඉදුණු ඵල දීප්තිමත් කහ හා තැඹිලි පැහැති වේ.
  • ඉදුණු විට තද කහ පැහැයට හැරෙන මාංශලය පිෂ්ඨමය වේ. ඵලය තුළ තද දුඹුරු පැහැ බීජ 1ක් දක්නට ලැබේ.
  • කලාතුරකින් බීජ 2-4 අතර ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබේ.
  • ලාවුළු වලට ආවේනික සුවදක්, රසයක් මෙන්ම ආහාරයට ගත්විට මුඛය තුළ ඇලෙන ස්වාභාවයක්ද ඇත.


දේශගුණික අවශ්‍යතා හා පස
මුහුදු මටට්මේ සිට මීටර් 1,400 ක් පමණ දක්වා ප්‍රදේශ වල ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් හා අතරමැදි කලාප වල ලාවුළු ව්‍යාප්ත වී ඇත. බොහෝ විට ලාවුළු ශාක දක්නට ලැබෙනුයේ ගෙවතු තුළය. ජලය හොදින් බැසයන ගැඹුරු, සරු පසක් ලාවුළු වගාවන්ට යෝග්‍ය වේ. ලාවුළු, ඝන කුඩා වියනකින් යුතු සදාහරිත ශාකයකි.
රෝපණ ද්‍රව්‍ය
ප්‍රචාරණය

බීජ මගින් ලාවුළු ප්‍රචාරණය කළ හැකිය. නමුත් ලාවුළු වල ජීව්‍යතාව ඉක්මනින් නැතිවන හෙයින්, බීජ ඵලයෙන් ඉවත් කර දින කිහිපයක් තුළ සිටුවා ගත යුතුය. බීජ ප්‍රරෝහණයට මාස 1-5 ක් පමණ දිගු කාලයක් ගතවේ. බීජාවරණය ඉවත් කලහොත් සති 2 කින් පමණ ලාවුළු බීජ ප්‍රරෝහණය කර ගත හැකිය. වර්ධක ප්‍රචාරණය කිරීම මගින් ලාවුළු ප්‍රචාරණයේදී වායව අතු බැදීම, බද්ධ කිරීම හා අතු කැබලි මගින් ප්‍රචාරණය ද කළ හැකිය.
අස්වනු නෙළීම
අස්වැන්න‍

බීජ පැළ වේගයෙන් වැඩෙන අතර අවුරුදු 3-4 කින් පමණ ඵල දැරීම අරඹයි. බද්ධ පැළයකින් නම් අවුරුදු 2 - 3 කින් ඵල ලබාගත හැකිය. හොඳින් ඉදුණු විට ඵලයෙහි පිපිරීම් ඇතිවී බිමට හැලීයයි. ඉදුණු විට ඉතා මෘදු වන බැවින්ද පැලී යාමට සංවේදී වන බැවින්ද ඵලාවරණයට තුවාල සිදු නොවන සේ පරිනත ඵල නෙළා ගත යුතුය.
ලාවුළු වගාව පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු