මාළුමිරිස් ( Capsicum)


කැප්සිකම් අන්නුම්
Capsicum annuum
කුලය - සොලනේසි
සම්භවය - පේරු (උතුරු ඇමෙරිකාව)

පෝෂණ අගය
මාළුමිරිස් ග්‍රෑම් 100ක අඩංගු පෝෂණ ප්‍රමාණ

පෝෂණය

ප්‍රමාණය

කාබෝහයිඩ්‍රේට්

33%

ප්‍රෝටීන්

ග්‍රෑම් 15

මේදය

ග්‍රෑම් 11

කැල්සියම්

මිලි ග්‍රෑම් 150

යකඩ

මිලිග්‍රෑම් 09

විටමින් ඒ

මයික්‍රො ග්‍රෑම් 300

කැරටීන්

මයික්‍රොග්‍රෑම් 600

තයමීන්

මයික්‍රොග්‍රෑම් 300

රයිබෝප්ලේවින්

මයික්‍රොග්‍රෑම් 12


නිර්දේශිත ප්‍රභේද
හන්ගේරියන් යෙලෝ වැක්ස්


කහ පැහැති කරල්වල දිලිසෙන සුළු පෘෂ්ඨයක් ඇත. දිග සෙන්ටිමීටර් 15-20 පමණ වේ. කරල්වල හැඩය කේතු ආකාර වේ.
මෙම වර්ගය පහතරට සහ මැදරට තෙත් කලාප සදහා නුසුදුසු වන්නේ බැක්ටීරියා හිටුමැරීමට දක්වන අධික සංවේදිතාවය නිසාය.
සී.ඒ.


ලා කොළ පැහැති කරලෙහි රැලි සහිත දිලිසෙන සුළු පෘෂ්ඨයක් ඇත. දිග සෙන්ටිමීටර් 15-20ක් පමණ වේ. කරල අගක හැඩය දරයි.

ගන්නෝරුව හයිබ්‍රිඩ් කැප්සිකම් 1 ( ගන්නෝරුව ප්‍රාර්ථනා)



කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රථමයෙන්ම නිර්දේශ කළ දෙමුහුම් මාළු මිරිස් ප්‍රභේදයයි. හෙ.ටො.21 ට වැඩි අස්වැන්නක් ලැබේ. කරලක බර ග්රෑම් 37 දිලිසෙන සුළු කොළ පැහැයක් ගනී. සැර ගතිය වැඩිය. බැක්ටීරියා හිටු මැරීමේ රෝගයට මධ්‍යස්ථ ලෙස ප්‍රතිරෝධි වේ.වෙළදපොල ඉල්ලුමක් අැති දික් ත්‍රිකෝනාකාර හැඩයක් ගනී.
පස

මිරිස් සදහා හොදින් ජලය බැස යන, ගැඹුරු සාරවත් ලෝම් පසක් අවශ්‍ය වේ. අවශ්‍ය තරම් කාබනික පොහොර යෙදීමෙන් සැහැල්ලු වහනයකින් යුත් පස්වලද බෝගයෙන් සාර්ථක අස්වැන්නක් ලබාගත හැකිය. පසෙහි පී.ඒච්. අගය 5.5-6.8 අතර විය යුතුය.


දේශගුණික අවශ්‍යතා
ශ්‍රී ලංකාවේ සියළුම දේශගුණික කලාපවලම පාහේ වගාකළ හැකි බෝගයකි. මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1500 පමණ දක්වාවු උස් ප්‍රදේශයන්හි වසර මුලුල්ලේම මාළු මිරිස් වගා කළ හැක. යල කන්නයේදී බෝගය වවන විට අතිරේක ජල සම්පාදනය කළ යුතුය.

බිම් සැකසීම
භූමිය සෙන්ටිමීටර් 15-20 ක් දක්වා සීසෑමෙන් අනතුරුව දෙවරක් කැට පොඩි කිරීමෙන් පසු පාත්ති සකස්කර ගන්න. බෝගය සදහා සාර්ථක ජලවහනයක් පසෙහි පැවතීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

බීජ අවශ්‍යතාවය
C.A. - 8 - හෙක්ටයාරයකට ග්‍රෑම් 100
H.Y.W - හෙක්ටයාරයකට ග්‍රෑම් 1750

පැල සිටුවීමේ කාලය
මහ කන්නය - නොවැම්බර් සහ දෙසැම්බර්
යල කන්නය - අප්‍රේල් සහ මැයි

තවාන් පිළියෙල කිරීම

තවාන් සදහා හොදින් ජලය බැසයන සෙවන නොමැති ස්ථානයක් තෝරාගන්න.

පැළ ක්ෙෂ්ත්‍රයේ සිටුවීමට මසකට පෙර තවානෙහි බීජ දමන්න. මීටර් 3 x සෙන්ටිමීටර් 90 ප්‍රමාණයේ පාත්ති සකසන්න. මෙම පාත්ති සෙන්ටිමීටර් 15 පමණ උස්විය යුතුය.

තවාන් පාත්තියෙහි වර්ග මීටරයකට හොදින් දිරාපත්වූ කාබනික පොහොර කිලෝග්රෑම් 3-4 බැගින් යොදා පස සමග කලවම් කරන්න.

තවානේදී පැලවලට වැලදිය හැකි රෝග පාලනය කිරීම සඳහා බීජ තවාන් කිරීමට පෙර තවාන් පාත්ති ජීවානුහරණය කලයුතුය. මේ සඳහා පාත්ති මත පිදුරු සහ දහයියා තට්ටු කිහිපයක් අතුරා හොදින් පුළුස්සා ගන්න. මෙහිදි රෝගකාරක ජීවීන් හා වල් පැල බීජ විනාශ වී යයි.

විනිවිද පෙනෙන තරමක් ඝනකම පෙලිතීනයක් මඟින් තවාන් පාත්ති වසා සති දෙකක් පමණ හිරු රැස් වලට නිරාවරණයකර තද පස තම්බා ගැනීම මගින්ද කැප්ටාන් හෝ තිරාම් වැනි දිලීර නාශකයක් යෙදීම මගින්ද රෝග පාලනය කරගත හැකිය.

මීට අමතරව දියමලන් කෑම සහ ඇන්ත්‍රැක්නෝස් වැනි දිලීර රෝග මර්ධනය කරගැනීම සදහා තවාන් දැමීමට පෙර කැප්ටාන් වැනි දිලීර නාශකයක් යෙදීම මගින්ද රෝග පාලනය කර ගත හැකිය.

සකස් කරගත් පාත්ති වල වල් මර්ධනය සහ පොහොර යෙදීම වැනි කටයුතු පහසු වනසේ සෙන්ටිමීටර් 10-15 පරතරයකින් පේලි දිගේ සෙන්ටිමීටර් 01 පමණ ගැඹුරට බීජ දමා සියුම් පස් තට්ටුවකින් වසන්න. පිරිසිදු පිදුරු වැනි ද්‍රව්‍ය භාවිතා කර තවාන් වසුන් කරන්න.

බීජ තවාන් කර දින 05-06 කින් වසුන ඉවත් කරන්න. බීජ දමා දින 08-10 ක් ගතවන විට සියළුම බීජ පැලවී අවසන් වේ. ලපටි පැල වර්ෂාවෙන් සහ තද හිරු එළියෙන් ආරක්ෂා කරගැනීම සදහා විනිවිද නොපෙනන පොලිතීන් හෝ පොල් අතුවලින් ආවරණය කර ගන්න.

කේෂ්ත්‍රයේ සිටුවීමට පෙර පැල දැඩිකර ගත යුතු හෙයින් කේෂ්ත්‍රයේ සිටුවීමට දින 10කට පමණ පෙර පැලවලට ජලය සපයනු ලබන කාලාන්තරය වැඩිකර ආවරණය ඉවත් කරන්න.

පරතරය
දින 21 පමණ වයස් වු පැල, කේෂ්ත්‍රෙයේ සිටුවීමට සුදුසු වේ.
H.Y.W. - සෙන්ටිමීටර් 15 H සෙන්ටිමීටර් 30
C.A. 8 - සෙන්ටිමීටර් 40 H සෙන්ටිමීටර් 40

පොහොර යෙදීම

යෙදිය යුතු කාලය

යූරියා
හෙ./ කි.ග්‍රෑ

ත්‍රිත්ව සුපර්
පොස්පේට්
හෙ./ කි.ග්‍රෑ

මියුරියේට් ඔෆ්
පොටෑෂ්
හෙ./ කි.ග්‍රෑ

මුලික පොහොර

100

215

65

සති 4 කදී

100

-

65

සති 8 කදී

100

-

65


ජල සම්පාදනය
දින 4-5 කට වරක් මුල් කාලයේදී ද, ඉන්පසු සතියකට පමණ වරක් වන පරිදිද ජල සම්පාදනයකල යුතුය. කෙසේ වුවද වර්ෂාපතනයේ ව්‍යප්තිය අනුව ජල සම්පාදන කටයුතු වෙනස් වේ. පොහොර යෙදීමට පළමු හා පසු ජල සම්පාදනය අනිවාර්ය වේ.

පුෂ්ප පිපීමේදී හා ඵල හට ගැනීමේදී බෝගයට ඇතිවන ජල උෂ්ණතාවය නිසා පුෂ්ප සහ කරල් වැටී යාමට හේතුවේ. එම නිසා ඒ අවස්ථාවේදී ප්‍රමාණවත් පාංශු තෙතමනය පවත්වා ගැනීම වැදගත්ය.

වල් පැලෑටි පාලනය
සිටුවා සති 2 න් පසු ගස් මුල්වලට පස් එකතු කරමින් අතින් වල් මර්ධනය කරන්න. මේ මගින් ශාකය හොදින් පසේ සංස්ථාපනය වේ. සති 2, 4 සහ 8 කාලයේදී වල් නෙලීමකල යුතුය. රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන්නේ නම් සිටුවා දින දෙකකට පසු ඇලක්ලෝර් 45% කිලෝ ග්‍රෑම් 1.4 - 2.4 හෙක්ටයාරයකට යෙදිය හැක.

රෝග පාලනය
දියමලන් කෑම

පැලවල පාදස්ථ හෝ මුල් කළුපැහැවී කුණුවී පැල මැරේ.
පාලනය
දිලීර නාශක යෙදීම, හොදින් තවාන් පාලනය හා ජලවහනය හොදින් සිදුකිරීම.

ඇන්ත්‍රැක්නෝස් රෝගය
කරල්වලට වැලදේ, කරල් දුබුරු පුල්ලි ඇති වේ. පුෂ්පවෘන්ත, පුෂ්ප අංකුර හා රිකිලි දුර්වර්ණ වේ. රෝගය ශාකය පුරා පැතිරී පසුව මැරී යයි.
පාලනය
රෝගී ශාක කොටස් කේෂ්ත්‍රයෙන් ඉවත්කර දිලීර නාශකයක් යොදන්න.

හිටුමැරීම
ක්ෂණිකව ගස් මැලවේ. මුල් හා පාදස්ථ කොටස් කුණුවේ. බෝග මාරුව හා ජලවහනය දියුණු කිරීම මගින් මෙය වලකාගත හැකිය.

කොළ කොඩවීම
සුදුමැස්සා, කූඩිත්තන්, මයිටාවන් මගින් මෙම රෝගය බෝවන නිසා ඔවුන් පාලනය සුදුසු කෘමිනාශකයක් මගින් සිදුකල යුතුය.

පත්‍ර ලප
ඇන්ත්‍රැක්නෝස් ආකාරයටම පාලනය කල හැක.

පිටි පුස් රෝගය
දින 07 කට හෝ 14 කට වරක් දිලීර නාශකයක් යොදන්න.

අස්වැන්න
සිටුවා දින 75 කදී පමණ පලමු අස්වැන්න නෙලා ගත හැකිය.
H.Y.W. (අස්වනු වාර 3-4)
හෙක්ටයාරයකට මෙට්‍රික් ටොන් 10-15

C.A- 8 තෙත් කලාපයේදී (අස්වනු වාර 8-10)
හෙක්ටයාරයකට මෙට්‍රික් ටොන් 6-8

වියලි කලාපයේදී (අස්වනු වාර 8-12)
හෙක්ටයාරයකට මෙට්‍රික් ටොන් 10-15

අස්වනු නෙලීම
කරල් මත පිණි නොමැති, වියලි දිනයක් අස්වනු නෙලීම සඳහා යෝග්‍ය වේ. වර්ෂාව සහිත දිනයන්හිදී අස්වනු නෙලීමෙන් හැකි පමණ වලකින්න.

පසු අස්වනු කටයුතු
අස්වැන්න නෙලා ගත් පසු හැකි ඉකමනින් ප්‍රවාහනය සහ අලෙවියකල යුතුයි. මෙහිදී හොදින් වාතාශ්‍රය ලැබෙන සිදුරු සහිත උර හෝ ප්ලාස්ටික් පෙට්ටි භාවිතාකල හැකි වේ.

ප්‍රවාහනයට පෙර ඉදීමට ආසන්න කරල් වෙන් කිරීමෙන් මේරූ කරල්වල ඉදීම ප්‍රමාදකල හැකි වේ. ශිත ගබඩා තුල තැම්පත් කිරීම සාර්ථකව කල් තබා ගැනීමේ ක්‍රමයකි.