නිවිති (Spinach)


උද්භිද විද්‍යාත්මක නාමය-ස්පිනැසියා ඔලරේසියා (spinacia oleracea)
කුලය -

නිවිති, ජනප්‍රිය කොළ එළවළු වර්‍ගයකි. වෙළඳපොළේ එ සඳහා සැලකිය යුතු ඉල්ලුමක් පවති. වාණිජ මට්ටමෙන් නිවිති නිෂ්පාදනය කිරීම ප්‍රදේශ කිපයකට පමණක් සීමා වී තිබේ. ගෙවතු වගාවක් ලෙස දිවයින පුරා එය බහුලව පැතිරී තිබේ. ගෙවත්තේ පැළ 2 - 3 ක් සිටුවා ගැනීමෙන් පවුලේ අවශ්‍යතාවය පහසුවෙන් සපුරා ගත හැකි වේ. ශීතාධික ප්‍රදේශ වල හැර ලංකාවේ ඕනෑම ප්‍රදේශයක නිවිති වගා කළ හැක.

වර්‍ධන විලාශය අනුව ගස් හා වැල් වශයෙන් නිවිති ආකාර දෙකක් තිබේ. වගා කිරීමට යොදා ගන්නේ විශාල පත්‍ර සහිත වැල් වර්ගයි. ආහාරයට ගන්නා රතු පැහැති නිවිති වර්ගයක් ද තිබේ. එය එතරම් ජනප්‍රිය නැත.

නිවිති වල යකඩ බහුල බවට මතයක් ඇත. ගොටුකොළ වල එමෙන් 6 ගුණයකට වැඩියෙන් ද සාරණ, තම්පලා, මුකුණුවැන්න ආදීයෙහි නිවිති වලට වඩා බෙහෙවින් ද යකඩ අඩංගු බව පැහැදිලිය. නිවිති වල අඩංගු ඔක්සැලික් අම්ලය ශරීරයට කැල්සියම් අවශෝෂණය වීම වළක්වන සුළුය. එබැවින් ලේ ධාරාවේ අඩංගු කැල්සියම්, අස්ථි ආදියට අවශෝෂණය නොවී වකුගඩු හා මුත්‍රාශයේ තැන්පත් වී ගල් වීමට ඉඩ තිබේ. එබැවින් නිවිති නිතර ආහාරයට ගත යුතු නැතැයි යන මතයක් ද පවතී.

යෝධ නිවිති


කොළ පැහැති විශාල පත්‍ර සහිත වැල් වර්‍ගය(යෝධ නිවිති) වගා කිරීම සඳහා බහුලව භාවිතා කෙරේ. මෙම වර්‍ගයේ ශාක දින 40-50 ක් දක්වා පමණ වන තෙක් පඳුරක් ලෙස වර්ධනය වී ඉන්පසු වැල්යාම සිදු වේ. මේ නිසා, වාණිජ මට්ටමින් වගා කරන බොහෝ ගොවීහු දින 40-45 පමණ වයස් වු විට නිවිති පඳුරු පිටින්ම ගලවා අලෙවි කරති. ඒවිට වැල් යාම සඳහා ආධාරක සැපයීම අනවශ්‍ය වේ.

සමහර ගොවීහු නිවිති වැල් ලෙස වර්‍ධනය වීමට හැර ආධාරක මැස්සක් ද සකස් කරති. මෙම ක්‍රමයේදි නොමේරූ දඬු වරින් වර කපා ගැනීමෙන් වැඩි වාර ගණනක් අස්වැන්න ලබා ගත හැකි වේ. ගෙවතු සඳහා එම ක්‍රමය වඩාත් සුදුසුය. වර්ධන විලාශය අනුව නිවිති, ගස් හා වැල් වශයෙන් ආකාර දෙකකි.

  1. කොළ පැහැති පත්‍ර සහිත විශාල වැල් වර්ගය(යෝධ නිවිති)
  2. රතු පැහැති පත්‍ර සහිත වර්ගය.

රෝපණ ද්‍රව්‍ය


සිටුවීම සඳහා බීජ භාවිතා කරනු ලැබේ. වර්‍ග මීටර් 10 ක විශාලත්වයක් ඇති පාත්තියකට බීජ ග්‍රෑම් 10-15 ක් පමණ අවශ්‍ය වේ.සිටුවීම සඳහා දඬු කැබලි යොදා ගත හැකි වුවද ඒවායින් ඇති වන ශාක වල ඉක්මණින් මල් හට ගන්නා බැවින් දඬු සිටුවීම අවාසි දායක වේ.

සිටුවීම




බීජ හා පැළ මඟින් සිටුවනු ලැබේ.

  • දින 40 - 50 කින් පමණ පඳුරු අවස්ථාවේදීම ගලවා අස්වැන්න ලබා ගන්නේ නම් එක ස්ථානයක එක පැළය බැගින් සෙ.මී.15×15 ක් පමණ වූ පරතරයට බීජ සිටුවීම සුදුසුය.
  • පඳුරු අවස්ථාවේදී ගලවා නොගෙන වැල් යාමට හරින්නේ නම් සෙ.මී. 45×45 ක් පමණ වූ පරතරයට එක තැන පැළ දෙක බැගින් සිටින සේ බීජ සිටුවීම සුදුසුය. බීජ ප්‍රරෝහණය වීම සඳහා දින 5 - 6 ක් පමණ ගත වේ.

බිම් සැකසීම



නිවිති වගාව සඳහා හොඳින් ජලවහනය වන ස්ථානයක් අවශ්‍ය වේ. එම ස්ථානයේ වල් මර්දනය කොට බිම් පෙරළා කැට පොඩිකොට පස සියුම්ව සකස් කර ගත යුතුය. ජල වහනය දුර්වල ස්ථාන වල උස් වූ පාත්ති දැමීමෙන් ජල වහනය දියුණු කර ගත යුතුය.

ආධාරක සැකසීම


වගාව දිගු කලක් පවත්වා ගෙන යන්නේ නම් සිටුවා සති 4 ක් පමණ ගත වු පසු පොළොව මට්ටමේ සිට අඩි 1- 1 1/2 ක් පමණ උසින් සිටින සේ පාත්තියට ඉහළින් මැස්සක් සකස් කරන්න.

පොහොර යෙදිම

කාබනික සහ රසායනික පොහොර යන දෙවර්‍ගයම වගාව සඳහා භාවිතා කරනු ලැබේ.

කාබනික පොහොර


බහුල වශයෙන් කුකුල් පොහොර භාවිතා කෙරේ. ගොම පොහොර වඩා සුදුසු වුවත් එමඟින් වල් පැළෑටි බෝ වීමට ඇති අවස්ථාව වැඩි නිසා ඒවා භාවිතා කිරීමට වාණිජ මට්ටමින් වගා කරන ගොවීහු වැඩි කැමැත්තක් නොදක්වති. ගෙවතු වගාවේදි ගොම පොහොර යොදා ගත හැකිය. වර්‍ග මීටර් 10 ක පමණ පාත්තියකට කුකුල් පොහොර කි.ග්‍රෑ. 25 ක පමණ යොදනු ලැබේ.

බීජ සිටුවීමට දින කීපයකට පෙර කාබනික පොහොර පසට මිශ්‍ර කිරිම සුදුසුය.

රසායනික පොහොර


කාබනික පොහොර යෙදිමට අමතරව රසායනික පොහොර යෙදිමෙන් වැඩි අස්වැන්නක් ලබා ගත හැකි වේ. රසායනික පොහොර යොදන ආකාරය පහත දැක්වේ.

මූලික පොහොර

වර්‍ග මීටර් 100 ක බිම් ප්‍රමාණයකට

යුරියා - කි.ග්‍රෑ. 1.0

සාන්ද්‍ර සුපර් පොස්ෆේට් - කි.ග්‍රෑ. 1.5

මියුරියේට් ඔෆ් පොටෑෂ් - කි.ග්‍රෑ 1.0

මතුපිට පොහොර

වර්‍ග මීටර් 100 බිම් ප්‍රමාණයක් සඳහා සිටුවා සති 3-4 කට පසු යුරියා කි.ග්‍රෑ. 1 බැගින් ඉසින්න. යුරියා ඉසීමෙන් පසු පත්‍ර මතුපිට හොඳින් සේදී යන සේ ජලය යොදන්න.

සිටුවන පරතරය

15cm *15cm පරතරය(දින 40-50)

ජල සම්පාදනය


දින 3-4 කට වරක් වගාවට හොඳින් ජලය සපයන්න. වියළි කාලගුණයක් ඇති විට ශාක මැළවීමට ඉඩ නොතබා වැඩි වාර ගණනක් ජලය සැපයීම සුදුසුය.

අස්වැන්න නෙලීම



අස්වැන්න ආකාර දෙකකට නෙලිය හැකිය.

  1. දින 40-50 ට පමණ පසු පැළ ගලවා අස්වැන්න ලබා ගැනීම.
  2. දින 40-45 ට පමණ පසු පොළොව මට්ටමේ සිට සෙ.මී. 15 පමණ උසින් කඳේ ඉහළ කොටස කපා ගැනීමෙන් පසු පඳුරු නැවත වර්ධනය වීමට ඉඩහැර වාර 6-8 කදී පමණ අස්වැන්න නෙළා ගැනීම.

ළපටි නිවිති මල් ද තෙම්පරාදු කරගත් විට රසවත් ආහාරයකි.