බීට්රූට් (Beetroot)

උද්භිද විද්‍යාත්මක නම - බිටා වුල්ගාරිස් (Beta Vulgaris)

කුලය - චීනපෝඩියේසි

නිර්දේශිත ප්‍රභේද

ක්‍රිම්සන් ග්ලෝබ් (දෙමහුම් නොවන)

පැළ සිටුවා දින 70-90 දී අස්වනු නෙළාගත හැකිය. බීට් අලය බාහිරව රතු දම් පැහැතිවන අතර ඇතුලතින් තද රතු දම් පැහැති වේ. අලයේ මැද කොටස ලා රතු පාට වේ.

රෙඩ් ඒස් (දෙමුහුම්)

පැළ සිටුවා දින 70-80 දී අස්වනු නෙළාගත හැකිය.

රෙඩ් ඊගල් (දෙමුහුම්)

පැළ සිටුවා දින 70-80 දී අස්වනු නෙළාගත හැකිය.

ලීඩර් - හො 1505 (දෙමුහුම්)

පැළ සිටුවා දින 70-80 දී අස්වනු නෙළාගත හැකිය. මෙම දෙමුහුම් ප්‍රභේද වල අලයේ පැහැය ක්‍රිම්සන් ග්ලෝබ් වලට සමානය.

දේශගුණික අවශ්‍යතා

පස

හොඳින් ජලය බැසයන කාබනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු පස්වල බීට් සාර්ථකව වගාකළ හැකිය. පසෙහි තිබිය යුතු පී.එච්. අගය 6.3 - 7.3 වේ.

බිම් සැකසීම

වගා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ඉඩමේ සෙන්ටිමීටර් 20-30 ගැඹුරට පස පෙරළා මීටරයක් පමණ පළල හා සෙන්ටිමීටර් 20 පමණ උස පාත්ති සකසා ගන්න. හොඳින් දිරාපත් වූ කාබනික පොහොර හෙක්ටයාරයකට ටොන් 10 පමණ දමා පසට කළවම් කරන්න.

පසෙහි පී.එච් අගය 5.0 ට අඩු වූ විට නිර්දේශිත පරිදි (1-2 ටොන්/හෙක්) පසට අළුහුණු යොදන්න. අළුහුණු යෙදීම පැළ සිටුවීමට සති 2 කට පමණ පෙර සිදු කළ යුතු අතර හොඳින් පසට මිශ්‍ර කරන්න.

බීජ අවශ්‍යතාවය

හෙක්ටයාරයකට කිලෝග්‍රෑම් 5-6

තවාන් පාලනය

තවාන් සැකසීම හා නඩත්තුව
හොඳින් හිරුඑළිය ලැබෙන ජලය රඳා නොපවතින ස්ථානයක් මේ සඳහා තෝරා ගන්න. බිම පෙරළා මීටරයක් පළල හා සෙන්ටිමීටර් 20 පමණ උස පාත්ති සකසා ගන්න. මෙම පාත්තිවලට හොඳින් දිරාපත් වූ කාබනික පොහොර දමා පස සමඟ මිශ්‍ර කරන්න.

බීජ සිටුවීමට පෙර තවාන් පාත්ති ජීවාණුහරණය කර ගන්න. දහයියා හා පිදුරු තට්ටු කිහිපයක් පාත්ති මත දමා සෙමින් පිළිස්සීයාමට සැලසීම, දිලීරනාශක යෙදීම හෝ තද හිරු රැස් පවතින කාලයක විනිවිද පෙනෙන පොලිතීනයකින් තවාන ආවරණය කර සති 2 පමණ තැබීම මඟින් මෙය ඉටුකර ගත හැකිය.

සෙන්ටිමීටර් 10 පරතරය සහිත පේලි දිගේ බීජ සිටුවන්න. සති 4-6 පමණ වයසැති හා අලය තරමක් වර්ධනය වී ඇති පැළ සිටුවීම සඳහා යොදා ගැනේ.

මෙයට අමතරව ක්ෂේත්‍රයේ සකසාගත් පාත්තිවල එකවරම බීජ සිටුවීමද කළ හැකිය.

බීට් ඇටයකින් බීජ පැළ 2-3 ක් ලැබෙන අතර බීජ සිටුවා සති 4-6 කට පසු වැඩි පැළ ගලවා ඉවත් කළ යුතුය. මෙසේ ගලවා ඉවත් කරන පැළ වෙනත් ක්ෂේත්‍රයක සිටුවීම කළ හැකිය.

වගා පිළිවෙත්

පරතරය

වියළි කලාපයේ
පේලි අතර - සෙන්ටිමීටර් 30
පැළ අතර - සෙන්ටිමීටර් 10

උඩරට ප්‍රදේශවල
පේලි අතර - සෙන්ටිමීටර් 30
පැළ අතර - සෙන්ටිමීටර් 15

පැළ සිටුවීම
පැළ සිටුවීමට දින 2 ට පමණ පෙර මූලික පොහොර වශයෙන් යෙදිය යුතු රසායනික පොහොර ප්‍රමාණය පාත්තිවලට යොදා හොඳින් කළවම් කරන්න.

සිටුවීමට සුදුසු අවස්ථාවට පත්වූ පැළ ප්‍රවේශමෙන් ගලවා ඒවායේ පත්‍රවල කෙළවර ප්‍රදේශයෙන් කපා දමන්න. ඉන්පසු මුදුන් මුලද තරමක් කපා දමා මුදුන් මුල නොනැමෙන ලෙස පාත්තිවල සිටුවා ජලය සපයන්න.

සැලකිය යුතුයි
හිරු එළිය අඩු වර්ෂාව වැඩි කාලයේදී බීට් කොළ රතු පැහැවී වර්ධනය අඩු වීම සිදුවේ. මෙය රෝග තත්ත්වයක් නොවේ.

අඩු හිරු එළිය සහ වර්ෂාව අධික කාලය මඟහැර වගා කිරීම වඩාත් යෝග්‍ය වේ.

පොහොර යෙදීම
බීජ පැළ වී සති 2 පමණ ගත වූ පසුව තවානෙහි වර්ග මීටර් 5 පමණ ප්‍රදේශයකට යූරියා සහ මියුරියේට් ඔෆ් පොටෑෂ්
පොහොර ග්‍රෑම් 5 බැගින් යොදන්න.

කාබනික පොහොර යෙදීමට අමතරව වගාවට පහත සඳහන් අන්දමට රසායනික පොහොර ද යෙදීමට කටයුතු කරන්න.

යෙදිය යුතු කාලය

යූරියා කි.ග්‍රෑ/ හෙක්.

ත්‍රිත්ව සුපර් පොස්පේට් කි.ග්‍රෑ /හෙක්.

මියුරියේට් ඔෆ් පොටෑෂ් කි.ග්‍රෑ/ හෙක්.

මූලික පොහොර

165

270

125

සිටුවා සති 4 කට පසු

165

-

125

ජල සම්පාදනය
පසෙහි තෙතමනය සැලකිල්ලට ගනිමින් දින 3-4 වරක් බැගින් ජලය සපයන්න.


වල් පැළෑටි පාලනය
වගාවේ පැළ සිටුවා සති 2 දී පළමුවරට වල් පැළ ගලවා දමන්න. ඉන්පසු මතුපිට පොහොර යෙදීමට පෙර, එනම් සති 4 දී පමණ නැවත වරක් වගාවේ වල් පැළ ඉවත් කරන්න.

අස්වැන්න නෙළීම

පැළ සිටුවා දින 70-90 දී අස්වැන්න නෙළාගත හැකිය.


අස්වැන්න

දෙමුහුම් නොවන හෙක්ටයාරයකට මෙට්‍රික් ටොන් 12-15 කි.


දෙමුහුම්

හෙක්ටයාරයකට මෙට්‍රික් ටොන් 16-18

අස්වැන්න සැකසීම

බීට් රූට් අල ගැලවීමෙන් පසුව අවශ්‍යතාවය මත මේරූ පත්‍ර පමණක් ඉවත්කර හෝ පත්‍ර සම්පූර්ණයෙන්ම කපා දමා හෝ වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කළ හැකිය.

හොඳින් වාතාශ්‍රය ලැබෙන සේ ලණු ගෝනි වල හෝ අවශහ්තාවය අනුව ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම්වල දමා වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කළ යුතුය.

රෝග හා පළිබෝධ හානි

කෘමි පාලනය
කියත් පණුවා

පැළ පාමුල ප්‍රදේශයෙන් කපා දමා විනාශ කරයි. වර්ධනය වූ පසු අලය කා දමයි. දරුණු හානියක් පවතින විට නිර්දේශිත කෘමිනාශකයක් පැළවලට යොදන්න.

රෝග පාලනය
දියමලන්කෑම (Phytopthora spp. Pythium spp.)
බීජ පැළ වලට වයස සති 2 පමණ වනතෙක් වැළඳෙන රෝගයකි. රෝග කාරක දිලීරය මුදුන් මුලට හා බීජාධරයට හානි කිරීම නිසා කුඩා පැළ මැලවී මැරී යයි. මේ සඳහා තිරාම්, කැප්ටාන් වැනි දිලීර නාශකයක් තවානට යොදන්න.

සර්කස්පෝරා පත්‍ර පුල්ලි රෝගය
ආර්ද්‍රතාවය වැඩි උෂ්ණ කාළගුණික තත්ත්ව යටතේ වගාවට බහුලව වැළඳෙන රෝගයකි. නිර්දේශිත දිලීර නාශක යොදා රෝගය පාලනය කළ හැකිය.

අල කබොලු රෝගය
පසේ පී.එච්. අගය වැඩි විට අල වල කබොලු වැනි ස්වභාවයක් මතුවේ. පසේ පී.එච් අගය පාලනය මඟින් රෝගය වළක්වා ගත හැකිය. අල සඳහා වෙළඳපොළ වටිනාකම අඩු වේ.


ෆියුසේරියානු කුණු වීම

බෝගයේ නඩත්තු කටයුතු සිදුකිරීමේදී අලයට සිදුවන හානි නිසා දිලීර ආසාදනය සිදු වී අලයේ පැලුම් හටගෙන කුණු වීමට ලක්වේ. භෝගය නඩත්තුවේද අලයට හානි සිදුනොවන ලෙස සිදු කිරීම වැදගත්ය. පසේ ජලය බැස යාම හොඳින් සිදුවන ලෙස පස සැකසිය යුතු අතර රෝග ආසාදනයක් දුටු විට නිර්දේශිත දිලීර නාශකයකින් පාංශු ප්‍රතිකාර සිදුකළ යුතුය.

බීට්රූට් වගාව පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු