රටකජු වගාව (Arachishypogaea L.)

හැදින්වීම
වියළි හා අතරමැදි කලාපවල මහ කන්නයේදී උස්බිම්වල අහස් දියෙනුත්, යල කන්නයේදී කුඹුරුවල ජල සම්පාදනය යටතේත් රටකජු වගාකළ හැකිය. මෙයට අමතරව වගා ලිං යටතේ යල කන්නයේදී උස් බිම් වගාවක් ලෙසද මෙය සුදුසුය.

වැඩි මේද (48 %) හා ප්‍රෝටීන් (26 %) ප්‍රමාණයක් අඩංගු නිසා ශක්තිය ලබාදෙන ආහාර අතර රටකජුවලට ප්‍රධාන තැනක් හිමිවේ.

පස
මනා ජල වහනයක් සහිත වැලි ලෝම් පස වගාවට වඩා සුදුසුය. පසේ තිබ්ය යුතු පී.එච් අගය 6.5 - 7.0 වේ. බීජ ප්‍රරෝහණය සාර්ථකවීම සදහා 30o පමණ උෂ්ණත්වයක් තිබිය යුතුය.

බිම් සැකසීම
සෙන්ටි මීටර් 15 - 20 ගැඹුරට පස පෙරලා දෙවරක් පමණ කැට පොඩි කර ගන්න.

වර්තමාන තත්වය
වපසරිය හා නිෂ්පාදනය
වගුව - වපසරිය (හෙක්.) සහ නිෂ්පාදනය (මෙ. ටොන්)

වසර

වපසරිය (හෙක්)

නිෂ්පාදනය (මෙ.ටො)

2002       

9.115

5.737

2003

11.382

6.587

2004

9.976

8.583


ආනයනය
වගුව - ප්‍රමාණය (මෙ. ටො.) සහ වටිනාකම (රු. දහස්) 

වසර

ප්‍රමාණය (මෙ.ටො)

වටිනාකම (රු. දහස්)

2002

5.494

2.33.318

2003

2.680

79.556


අපනයනය
වගුව - ප්‍රමාණය (මෙ. ටො.) වටිනාකම (රු. දහස්)

වසර

ප්‍රමාණය (මෙ.ටො)

වටිනාකම (රු. දහස්)

2002

0.03

21

2003

0.11

8

ප්‍රභවයන් : සංඛ්‍යාන දත්ත දෙපාර්තමේන්තුව
ශ්‍රී ලංකා රේගුව

නිර්දේශිත ප්‍රභේද
තිස්ස
මාස 3 කදී අස්වනු නෙලා ගත හැකිය. අඩු යෙදවුම් තත්ව යටතේ අහස් දියෙන් වගා කළ හැකිය. සාමාන්‍ය අස්වැන්න හෙක්ටයාරයකින් කිලෝ ග්‍රෑම් 2000 - 2500 කි.

ඉන්දි
වයස මාස 3 1/2 - 4 කි. මහ කන්නයේදී අහස් දියෙන් වගා කළ හැකිය. සාමාන්‍ය අස්වැන්න හෙක්ටයාරයකට කිලෝ ග්‍රෑම් 2500-2800 වේ.

වලව
වයස මාස 4 -4 1/2 කි. බීජ ප්‍රමාණයෙන් විශාලය. රසකැවිලි නිපදවීම සදහා විශේෂයෙන් සුදුසුය. උසස් පාලන තත්ව සහිතව ජල සම්පාදනය යටතේ වගාකළ යුතුය. සාමාන්‍ය අස්වැන්න හෙක්ටයාරයකට කිලෝ ග්‍රෑම් 2500 - 3000 කි.

වගා කරන ප්‍රදේශ

හම්බන්තොට - බදුල්ල
කුරුණෑගල - රත්නපුර
අනුරාධපුර - පුත්තලම
මොණරාගල

 
පෝෂණිය අගය
ග්‍රෑම් 100ක අඩංගු පෝෂක

 

අමු කජු

බැදපු කජු

ප්‍රෝටීන (g)

26.0

26.0

මේද (g)

47.5

48.7

කාබෝහයිඩ්‍රේට (g)

18.6

20.6

කැල්සියම් (mg)

69.0

72.0

පොස්පරස් (mg)

401.0

401.0

යකඩ (mg)

2.1

2.2


දේශගුණික හා පාංශු අවශ්‍යතා

  • ලංකාවේ වියළි සහ අතරමැදි කලාපවල වගා කළ හැකිය
  • හොදින් ජල වහනය සිදුවන වැලිමය ලෝම පස වඩාත් සුදුසුය
  • පී.එච් අගය 6.5-7.0 වේ.
  • බීජ ප්‍රරෝහණයට සුදුසු උෂ්ණත්වය 30 oCවේ


නිර්දේශිත ප්‍රභේද 
තිස්ස

  • නිදහස් කරන ලද වර්ෂය : 1993
  • වර්ධන රටාව : සෘජු
  • පත්‍ර පැහැය : ලා කොල
  • පත්‍රයක දිග : සෙ.මී. 65
  • පත්‍රයක පළල : සෙ.මී. 45
  • කදෙහි වර්ණක : නැත
  • ජංගාධරයෙහි වර්ණක : පවති
  • ගසක ඇති කරල් ගණන : 28-42
  • කරලක ඇති බීජ ගණන : 2
  • කරලේ තුඩ : මධ්‍යස්ථ ආකාර
  • කරලේ සංකුංචනය : ගැඹුරුය
  • කරලේ රුලි සහිත බව : ප්‍රමුඛය
  • පොතු ගැලවීමේදී ලැබෙන බීජ ප්‍රතිශතය : 69-70
  • පිරුණු බීජ ප්‍රතිශතය % : 70-72
  • තෙල් ප්‍රතිශතය % : 42
  • ඔලෙයික්/ ලිනොලෙයික් අම්ල අනුපාතය : 0.97
  • බිජ පැහැය : රෝස පාට
  • බීජ 100 ක බර : ග්‍රෑ. 40 - 45 කි
  • අස්වැන්න නෙලීමට ගතවන කාලය : 90-110
  • සාමාන්‍ය අස්වැන්න : 2500-2700 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.
  • විභව අස්වැන්න : 3775 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.


වලව

  • නිදහස් කරන ලද වර්ෂය : 1993
  • වර්ධන රටාව : සෘජු නොවන ආකාර
  • පත්‍ර පැහැය : තද කොල
  • පත්‍රයක දිග : සෙ.මී. 64
  • පත්‍රයක පළල : සෙ.මී. 45
  • කදෙහි වර්ණක : නැත
  • ජංගාධරයෙහි වර්ණක : පවති
  • ගසක ඇති කරල් ගණන : 28-35
  • කරලක ඇති බීජ ගණන : 2-3
  • කරලේ තුඩ : නොමැත
  • කරලේ සංකුංචනය : අඩුවෙන් ඇත
  • කරලේ රැලි සහිත බව : ප්‍රමුඛය
  • කරලක දිග : 37 මිලිමීටර්
  • පොතු ගැලවීමේදී ලැබෙන බීජ ප්‍රතිශතය : 69-71
  • පිරුණු බීජ ප්‍රතිශතය % : 70-72
  • තෙල් ප්‍රතිශතය % : 30
  • ඔලෙයික්/ ලිනොලෙයික් අම්ල අනුපාතය : 2.2
  • බිජ පැහැය : ලා රෝස පාට
  • බීජ 100 ක බර : ග්‍රෑ. 69 - 71 කි
  • අස්වැන්න නෙලීමට ගතවන කාලය : 90-110
  • සාමාන්‍ය අස්වැන්න : 2800-3500 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.
  • විශේෂ ලක්ෂණ
    - රස කැවිලි නිෂ්පාදනය සඳහා සුදුසුය
    - උසස් පාලන තත්ව සහිතව ජල සම්පාදනය යටතේ වගා කිරීමෙන් ඉහළ අස්වැන්නක් ලබාගත හැකිය.


ඉන්දි

  • නිදහස් කරන ලද වර්ෂය : 1994
  • වර්ධන රටාව : සෘජු
  • පත්‍ර පැහැය : තද කොල
  • කදෙහි වර්ණක : නැත
  • ජංගාධරයෙහි වර්ණක : පවති
  • ගසක ඇති කරල් ගණන : 24-38
  • කරලක ඇති බීජ ගණන : 1-3
  • පොතු ගැලවීමේදී ලැබෙන බීජ ප්‍රතිශතය : 70-72
  • පිරුණු බීජ ප්‍රතිශතය % : 71-73
  • තෙල් ප්‍රතිශතය % : 49
  • බිජ පැහැය : රෝස පාට
  • බීජ 100 ක බර : ග්‍රෑ. 55 - 58
  • අස්වැන්න නෙලීමට ගතවන කාලය : 90-110
  • සාමාන්‍ය අස්වැන්න : 2800 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.
  • විභව අස්වැන්න : 3864 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.
  • විශේෂ ලක්ෂණ : අංකුර කුණුවීමේ රෝගයට ප්‍රතිරෝධිතාවයක් දක්වයි


ටිකිරි

  • නිදහස් කරන ලද වර්ෂය : 2004
  • සාමාන්‍ය අස්වැන්න : 3000 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.
  • අස්වැන්න නෙලීමට ගතවන කාලය : 105-115
  • විශේෂිත ලක්ෂණ
  • - තම්බා ආහාරයට ගැනීම සඳහා වඩාත් සුදුසුය.
    - කරල් හා ශාකය අතර සම්බන්ධතාවය ශක්තිමත් බැවින් අස්වනු නෙලීමේදී සිදුවන හානිය අඩුය.


වගා සංස්ථාපනය 
බිම් සැකසීම
සෙ.මී. 15-20 ක් ගැඹුරට පස පෙරලා දෙවරක් පමණ කැට පොඩි කර ගන්න

සිටුවීම
ආකාර තුනකට කළ හැකිය.

  • බිම පෙරලා කැට පොඩිකර ගත් ඉඩමේ පාත්ති සකස් නොකර
  • ඇලි සහිත පළල් උස් පාත්තිවල
  • ඇලි සහ වැටි ක්‍රමයට


බීජ අවශ්‍යතාවය
වලව ප්‍රභේදය - කරල් 130 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.
බීජ 100 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.
සෙසු ප්‍රභේදය - කරල් 100 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.
බීජ 70 කි.ග්‍රෑ/හෙක්.

සිටුවිය යුතු කාලය
මහ කන්නය - ඔක්තොබර්
යල කන්නය - අප්‍රේල්

බීජ ප්‍රතිකාර කිරීම
බීජ කිලෝ ග්‍රෑමයකට - කැප්ටාන් ග්‍රෑම් 3 හෝ තිරාම් ග්‍රෑම් 1.5ක් මිශ්‍ර කරන්න 
බීජ සිටුවීමේදී සෙ.මී. 2.5 - 3 ගැඹුරින් සිටුවිය

වගා කටයුතු

පෝෂක අවශ්‍යතාවය (හෙක්ටයාරයට කිලෝ ග්‍රෑම්)

N

30

P2O5

65

K2O

45


පොහොර යෙදීම

 

යූරියා 

ත්‍රිත්ව සුපර් පොස්පේට් (කි.ග්‍රෑ/හෙක්.)

මියුරියේට් ඔෆ් පොටෑෂ් (කි.ග්‍රෑ/හෙක්.)

මූලික පොහොර

35

100

75

මල් පිපෙන විට

30

-

-


පස් ලංකිරීම
වයස සති 4-6 වූ විට පැල අසලට පස් යොදන්න. එමඟින් මල් වලින් ඇතිවන කරල් හට ගන්නා කොටස පස තුළට ඇතුල්වීම පහසු කරයි.

ජල සම්පාදනය

  • මුල් සති 3 තුළදී දින 4ට වරක් බැගින්ද ඉන් පසුව දින 10-12 බැගින්ද ජලය සපයන්න
  • කරල් පිරීම සිදු වී බීජ මෝරන අවස්ථාවේදී ජල සම්පාදනය


වල් පැළෑටි පාලනය
බීජ සිටුවා සති 3 හා 4 දී වගාවේ වල් පැලෑටි පාලනය කළ යුතුය.

රෝග හා පළිබෝධ පාලනය
රෝග
1. පූර්ව පත්‍ර පුල්ලි රෝගය 
රෝග කාරකයා : Cercosporaarachidicola
2. පශ්චීම පත්‍ර පුල්ලි රෝගය 
රෝග කාරකයා : Cercosporidiumpersonatum
3. මලකඩ රෝගය 
රෝග කාරකයා : Pucciniaarachidis
රෝග ලක්ෂණ

  • කහ පාට දාරයක් සහිත කළු පැහැති පත්‍ර ලප දැකිය හැක.
    • පත්‍රයේ යටි පස තැඹිලි පැහැති පැල්ලම් දැකිය හැකිය.

    පාලනය

    • නිර්දේශිත දිලීරනාශක භාවිතා කිරීම


    කද කුණුවීම
    රෝග කාරකයා : Sclerotiumrolfsii
    රෝග ලක්ෂණ

    • පස සමඟ සම්බන්ධ වූ අතුවල හදිසියේ ඇතිවන මැලවීම
    • පත්‍ර දුඹුරු පැහැයට හැරී මැලවේ
    • සුදු පැහැති දීලීර ජාලය පස මතුපිටට ආසන්නයේ දැක ගත හැක.
    • ආසාධිත කොටස්වල අබ ඇට ප්‍රමාණයේ දිලීර බීජනුධානී දැකිය හැක
    • පසුව මුළු ශාකයම විනාශ වේ


    පාලනය

    • බීජ සහ පස රසායනිකව ප්‍රතිකාර කළ යුතුයි
    • බෝග මාරුව


    අංකුර කුණු වීමේ ‍රෝගය (BND)
    වෛරස් රෝගයකි (Tomato spotted wilt virus)
    රෝග ලක්ෂණ

    • අග්‍රස්ථ අංකුරය මැරේ
    • ශාකය කුරුවේ
    • කක්ෂිය අංකුරවල හටගන්නා පත්‍ර කුඩා වී පත්‍ර තලය විරූප වේ
    • විචිත්‍ර පත්‍ර හා හරිත කක්ෂය ඇතිවේ

    පාලනය

    • නියමිත කාලයට වගා කිරීම වැදගත්ය. පමා වී වගා කිරීම රෝගයට හේතු කාරක විය හැක
    • වාහකයන් මර්ධනය කිරීම අවශ්‍යය

    පළිබෝධකයින්

    • පත්‍ර කන දලඹුවන්
    • වේයන්
      • පැළ මැක්කන්

      පාලනය

      • නිර්දේශිත කෘමි නාශක භාවිතය
      • පසු අස්වනු තාක්ෂණික සහ ආහාර තාක්ෂණය


      අස්වනු නෙලීම

      • ශාකයක හටගෙන ඇති කරල් වලින් 75-80 පමණ මෝරා ඇති අවස්ථාවේදී අස්වැන්න නෙලීමට සුදුසු වේ. මේ සඳහා විවිධ ස්ථාන වලින් පදුරු කිහිපයක් ගලවා පරික්ෂා කර බලන්න
      • ශාකයේ පත්‍රවල පැහැය කහ වර්ණයට හැරීම මගින් සහ කරලේ පොත්තේ ඇතුල් පැත්ත දුඹුරු පැහැ වී ඇති විට බෝගයේ අස්වැන්න නෙලීමට සුදුසු අවස්ථාවට පැමිණ ඇත


      අස්වැන්න සැකසීම

      • නෙලා ගත් කරල් හොදින් පිරිසිදු කර දින කිහිපයක් එක දිගටම වියලා ගන්න (තෙතමන ප්‍රතිශතය 10 ට වඩා අඩුවන සේ) මෙසේ වැඩි දින ගණනක් කරල් වියළා ගැනීමෙන් බීජවල ජීව්‍යතාවය ආරක්ෂාකර ගත හැකිය
      • ගබඩා කිරීමට පෙර රෝගි හා හානි වූ කරල්ද ඉවත් කරන්න
      • ප්‍රභේදයට අනුකූලව රෝග හා පළිබෝධ හානියෙන් තොර ඒකාකාර කරල් තෝරාගන්න

ශ්‍රම අවශ්‍යතාවය සහ නිෂ්පාදන පිරිවැය

සිටුවීමට පෙර

ක්‍රියාකාරකම්

ශ්‍රමය

යන්ත්‍ර

අමුද්‍රව්‍ය

මුළු එකතුව

බිම් සැකසීම

2500.00

8000.00

-

10500.00

මූලික පොහොර + සිටුවීම - 30 
මිනිස් දින/හෙ.

7500.00

-

-

7500.00

පළමු වල් නෙලීම - 20 මිනිස් දින/හෙ.

5000.00

-

-

5000.00

යෙදවුම්

       

යූරියා 35 කි.ග්‍රෑ./හෙ. @ රු. 8/= කි.ග්‍රෑ.

-

-

280.00

280.00

TSP 100 කි.ග්‍රෑ./හෙ. @ රු. 20/= කි.ග්‍රෑ.

-

-

2000.00

2000.00

MOP 75 කි.ග්‍රෑ./හෙ. @ රු. 20/= කි.ග්‍රෑ.

-

-

1500.00

1500.00

බීජ 100 කි.ග්‍රෑ./හෙ. @ රු. 80/= කි.ග්‍රෑ.

-

-

8000.00

8000.00

මුළු එකතුව (සිටුවීමට පෙර)

     

34780.00

සිටුවීමෙන් පසු

ජල සම්පාදනය (2 මි.දි/හෙ. වාර 12)

6000.00

-

-

6000.00

පොහොර 30 කි.ග්‍රෑම්/හෙ. @ රු. කි.ග්‍රෑ. හෙ.

240.00

-

-

240.00

මතුපිට පොහොර+වල්නෙලීම- 40 මි.දි/හෙ.

10000.00

-

-

10000.00

කෘමිකාශක (3 මි.දි./හෙ)

3150.00

540.00

3000.00

6690.00

අස්වනු නෙලීම 40 මි.දි./හෙ

10000.00

-

-

10000.00

මුළු එකතුව (සිටුවීමට පසු)

-

-

-

32930.00

පසු අස්වනු

පොතු ගැලවීම - 40 මි.දි./හෙ

10000.00

-

-

10000.00

වියලීම (1 මි.දි./දින 2දී ටොන් 2ක් සදහා)

50.00

-

-

750.00

ගෝනි මළුවල අසිරීම කි.ග්‍රෑ. 40 මළු @ බෑගයකට 8

50.00

-

520.00

770.00

ප්‍රවාහනය

25.00

250.00

-

375.00

මුළු එකතුව (පසු අස්වනු)

-

-

-

11895.00

මුළු විචල්‍ය වියදම

     

79605.00

දළ ලාභය

     

19195.00

එකක වියදම කි.ග්‍රෑ. රු. (විචල්‍ය වියදම/නිෂ්පාදනය)

     

30.61


දළ ආදායම (2.6 මෙ.ටොන් @ රු 38/කි.ග්‍රෑ.) = රු. 98800.00
ප්‍රභවය - කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව, ආර්ථික විද්‍යා අංශය 2002

සැකසුම - එම්.එච්.යූ. සිරිවර්ධන (පර්යේෂණ නිලධාරි)
එම්.ඩී. මල්කාන්ති (වැඩසටහන් සහකාර)