සෝයා බෝංචි

එයටම විශේෂිත වූ පෝෂ්යැ ගුණය, ප්රගයෝජන රාශියක් ලබාගත හැකිවීම සහ වැදගත් මින්ස් හා සත්ව ආහාරයක් වීම වැනි කරුණූ අතින් සෝයා බෝංච් වලට විශේෂ ස්ථානයක් හිම්වේ. එහි 40% පමණ ප්රෝයටීන් ද, කාබෝහයිඩ්රේ ට් 37% හා විටමින් හා ඛණිජ 7% පමණද අඩංගුය. මෙයට අමතරව එහි ඇති අසංතෘප්ත මේද අම්ල ප්රූමාණය 20% කි.

වගාව සදහා වඩා සුදුසු වන්නේ අප ‍රටේ පහත රට වියළි හා අතරමැද කලාප වලට අයත් ප්රිදේශ වේ. වගාව සාර්ථක වීම සදහා කරල් මෝරන අවධියේ සිට අස්වු නෙලීම දක්වා වියළි කාළගුණික තත්වයක් පැවතිය යුතුය. හොදින් ජල වහනය වන උඩරට හා මැදරට ප්රළදේශවල පිහිටි උස් බිම් වලද මෙම වගාව සාර්ථකව කළ හැකිය.

පස
හොදින් ජලය බැස යන පසක් වගාව සදහා තිබිය යුතුය. එහි පී.එච් අගය 6.0 - 6.5 වීම වඩා යෝග්යවය.

නිර්දේශිත ප්රසභේද

පී.බී. 1
දින 80 - 85 වයසැති කුඩා රවුම් බීජ සහිත වර්ගයකි.

පී.එම්. 13
වයස දින 90 - 95 වේ. මධ්යරම ප්ර්මාණයේ බීජවල ජීව්ය තාවය මාස 4 පමණ කාලයක් ආරක්ෂා කරගත හැකිය.

පී.එම්. 25
දින 95 - 100 වයසැති කුඩා බීජ සහිත වර්ගයකි. බීජ වල ජීව්යීතාවය මාස 6 පමණ කාලක් ආරක්ෂා කරගත හැකිය.

බොසියර්
දින 90 - 95 වු මධ්යකම ප්රරමාණයේ බීජ සහිත වර්ගයකි.

බීජ අවශ්ය0තාවය
සිටුවීමට උසස් ගුණාත්මයේ සහ පැළවීමේ ශක්තිය 85% කට නොඅඩු බීජ කිලෝ ග්රෑ ම් 50 - 55 අවශ්ය ය.

බිම් සැකසීම
සෙන්ටි මීටර් 15 - 20 ගැඹුරට ඉඩමේ පස පෙරළා හොදින් කැට පොඩිකර ගන්න. තද වර්ෂාව නිසා වගාව තුළ ජලය රදා පැවතීමේ අවදානමක් තිබේ නම්, උස් පාත්ති සකසන්න. ජල සම්පාදනය යටතේ වගා කරන්නේ නම්, විශේෂයෙන් කුඹුරු ඉඩම්වල, එකිනෙකට සෙන්ටි මීටර් 40 - 50 දුරකින් වැටි සකසා ගන්න.

බීජ සිටුවීම සහ පරතරය
සෙන්ටි මීටර් 40 x 5

එකිනෙකට සෙන්ටි මීටර් 40 පමණ දුරකින් වූ පේලි දිගේ පේලිය තුල සෙන්ටි මීටර් 5ක පරතරය ඇතිව බීජ සිටුවන්න. බීජ සෙන්ටි මීටර් 3 පමණ පසට යට කරන්න. ජල සම්පාදනය යටතේ උස් පාත්තිවල වගාකරන විට එක පාත්තියක බෝග පේලි 2 - 3 පමණක් පවත්වා ගන්න.

බීජ ප්රවතිකාර කිරීම
සෝයා බෝංච් බෝගයේ මුල් වලින් වායුගෝලයේ නයිට්ර-ජන් තිර කිරීම සිදුවන්නේ රයිසෝබියම් ජැපොතිකම් නම් බැක්ටීරියාව මගිනි. ස්වභාවිකව පසේ නොපවතීනම් සිටුවන බීජ සමග එය පසට ලබාදිය යුතුය. මෙම බැක්ටීරියාව අඩංගු මාධ්යභය (ආමුකූලකය) ප්රබයෝජනයට ගන්නා තෙක් ශීතකරණයක ගබඩා කර තබා ගත යුතුය.

මෙම බැක්ටීරියා අඩංගු මාධ්යත ප්රාධාන ආකාර දෙකකට, සිටුවන බීජ සමග මිශ්රප කළ හැකිය.

හෙක්ටයාරයකට සිටුවීම සදහා අවශ්යක බීජ ප්රධමාණය (කි.ග්රෑම. 50 පමණ) පොළොවෙහි ගොඩ ගසා පසට ජලය කෝප්ප 2ක් ඉස, තෙත් කරන්න. ඉන්පසු, තෙත්වු මෙම බීජ වලට බැක්ටීරියා මාධ්යියෙන් ග්රෑෂම් 250 හොදින් කළවම් කරන්න.

දෙවන ක්ර මයේදී බැක්ටීරියා මාධ්ය්යෙන් ග්රෑටම් 250 ගෙන එය ජලය කෝප්ප දෙකක් සමග හොදින් මිශ්රකකර තලපයක් ආකාරයට සාදා ගන්න. ඉන්පසු මෙම ම්ශ්ර ණය හෙක්ටයාරයකට අවශ්යජ බීජ ප්රසමාණය සමග හොදින් කළවම් කරන්න.

බැක්ටීරියා මාධ්ය ය කළවම් කර ගත් බීජ හැකි ඉක්මණින් ‍තෙත් පොළවෙහි සිටුවිය යුතුය. එසේම එවැනි බීජ තද සූර්යාලෝ කයට හෝ වියළීමට හෝ ඉඩ නොතැබිය යුතුය.

පොහොර යෙදීම

යෙදිය යුතු කාලය යූරියා හෙ./ කි.ග්රෑග ත්රියත්ව සුපර් පොස්පේට්
හෙ./ කි.ග්රෑග මියුරියේට් ඔෆ් පොටෑෂ්
හෙ./ කි.ග්රෑග
මුලිකපොහොර 50 150 75
මල් හටගැනීමේදී 100 - -

බෝගයේ මූල ගැටිති හොදින් වර්ධනයවී තිබේ නම් මල් හටගැනීමේදී යෙදිය යුත්තේ යුරියා කිලෝ ග්රෑේම් 50 පමණකි.

ජල සම්පාදනය
බීජ පිරීම සිදුවන අවස්ථාවේදී බෝගයට ජල හිගයක් ඇති වුවහොත් අස්වැන්න අඩු වීමට අමතරව බීජ වල පැලවීමේ ශක්තියද දුර්වල වේ. එසේම ගබඩාකර තබාගත හැකි කාලයද අඩු වේ.

සෝයා බෝංච් වගාවක් සදහා හෙක්ටයාර් සෙන්ටි මීටර් 70 පමණ ජලය අවශ්යේය. වගාවේ පළමුවන මාසය තුලදී දින 4 වරක් බැගින් ද, ඉන් පසුව දින 6 - 7 වරක් බැගින්ද ජලය සපයන්න. අස්වනු නෙලීමට සති 3 කට පමණ පෙර ජල සැපයුම නවත්වන්න. පසෙහි පවතින තෙතමන ප්රේමාණය පර්ක්ෂාකර බලා, අවශ්යත අවස්ථාවන්හිදී ජල සම්පාදනය කරන්න.

වල් පැලෑටි පාලනය
පහත සදහන් පූර්ව නිර්ගමන වල් නාශක වර්ගයක් බීජ සිටවු දින පසේ තෙතමනය පවතින විටදී යොදන්න.

ඇලක්ලෝර් 45% ඊ.සී - හෙක්.ලී. 3.3 - 3.5
මෙටලක්ලෝර් 50% ඊ.සී. - හෙක්.ලී. 3.0 - 4.0
ඉන්පසු සති 2 - 3 දී සහ සති 4 - 5 දී ද වගාව උදළුගා වල්පැල ඉවත් කරන්න.

කෘමි පාලනය
පත්ර කා දමන හා කරල් වලට හානි කරන දළඹු වර්ග නිසා සමහර වගාවන්ට හානි ඇතිවිය හැකිය. හානිය දරුණු අවස්ථාවලදී නිර්දේශිත කෘමිනාශකයක් යොදන්න.

රෝග පාලනය
බැක්ටීරියා පත්ර් රෝගය - පත්රන අකාලයේ හැලීම නිසා අස්වැන්න අඩු වේ. පත්රඅවල පළමුව ලා කොළ පැහැති පැල්ලම් ඇතිවී පසුව දුඹුරු පාට වේ. මෙම පැල්ලම්වල මැද ප්රසදේශය කහ පාටය.

බෝග මාරුව, නීරෝගී බීජ භාවිතය හා ප්ර.තිරෝධී ප්රවභේද වගා කිරීම මගින් ‍මෙම රෝගය පාලනය කරගත හැකිය.

බීජ දම් පැහැ වීමේ රෝගය
රෝගය වැළදී ඇති ශාක වල බීජ රෝස-දම් පැහැයකට හැරේ. එවැනි බීජ වල බීජ පොත්තෙහි පැලීම් ඇති වේ.

නීරෝගී බීජ වගා කිරීම සහ සිටුවීමට පෙර, දිලීරනාශකයකින් බීජ ප්රපතිකාර කිරීම මගින් රෝගය පාලනය කරගත හැකිය.

පත්රයවිච්ත්ර. ‍වෛරස් රෝගය
වගාවේ මුල් අවස්ථාවේදී දරුණු ලෙස මෙම රෝගය වගාවට වැළදුන හොත් අස්වැන්න අඩු වේ. රෝගී ශාක දුටු විගස ගලවා දමන්න. රෝග වාහක සුදු මැස්සා පාලනය කිරීම සදහා කෘමිනාශකයක් භාවිතා කරන්න.

අස්වනු නෙලීම
බෝගයේ කරල් වලින් 95% පමණ දුඹුරු පැහැ වන අවස්ථාවේදී දෑකැත්තකින් ශාකය කපාගෙන අව්වේ වියළා ගන්න. මෙම අවස්ථාවේදී ශාකවල පත්රන කහවී හැලී යාමටද පටන් ගනී.

හොදින් වියළා ගත් ශාක, ගෝනියකට දමා ලීයකින් ගසා බීජ වෙන්කර ගන්න. සිටුවීම සදහා බීජ නිපදවා ගන්නා විට බීජ වලට හානි නොවීමට ප්රදවේසම් වන්න.

අස්වැන්න සැකසීම
කරල් වලින් වෙන් කර ගන්නා අවස්ථාවේදී බීජවල තෙතමනය 18 - 20 % පමණ මට්ටමක පවතී. මෙම තෙතමන ප්ර්මාණය 10 - 12 % මට්ටමක් දක්වා අඩුකර ගැනීමට දින 2 - 3 අව්වේ වියළන්න. බීජ, සිටුවීම සදහා භාවිතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේනම් තෙතමන ප්රවමාණය 9 % පමණ දක්වා අඩුකර ගත යුතුය.

අව්වේ වියලා ගත් බීජ පැය කිහිපයක් සිසිල් වීමට ඉඩහැර ගෝනිවල අසුරා වියළි සිසිල් ස්ථානයක ගබඩාකර තබන්න.